۷ ملاک دانش بنیانی شرکتهای دانش بنیان از نگاه رهبری

مقام معظم رهبری ۷ ملاک �نوآوری�، �اشتغال آفرینی�، �حل مسئله�، �داشتن نیروهای متخصص�، �کاهش ارزبری�، �ارزش افزوده آفرینی� و �قابلیت صادارت� را به عنوان شرط دانش بنیانی شرکت‌ها مطرح کردند.

حضرت آیت الله خامنه ای به صورت دقیق و در بندهای مشخص و مرتبط ویژگی‌ها و خصوصیات شرکتهای دانش بنیان را بیان کردند که در ادامه به موارد مطرح شده از سوی ایشان درباره ویژگی‌های شرکتهای دانش بنیان می‌پردازیم.

نوآوری و کاهش ارزبری

رهبری یکی از ویژگی‌های مهم شرکتهای دانش بنیان را �نوآوری� مطرح کردند و گفتند: �برای شرکتهای دانش‌بنیان باید ضوابط کیفی تعیین بشود؛ این جور نباشد که فلان شرکتی که با فنّاوری چهل سال پیش دارد کار می‌کند، بیاید به عنوان شرکت دانش‌بنیان ثبت نام کند، مثلاً از بهره‌مندی‌ها و امکانات و تسهیلاتی که هست استفاده کند؛ این درست نیست به معنای واقعی کلمه در [یک شرکت] دانش‌بنیان یک نوآوری‌ای باید وجود داشته باشد که حالا بعضی از خصوصیّات دیگر را هم عرض خواهم کرد. یکی از این خصوصیّات این است که در آن نوآوری باشد؛ یکی اینکه کاهش ارزبری وجود داشته باشد. ما الان در یک مواردی برای واردات یک محصول ارز زیادی مصرف می‌کنیم؛ اگر این شرکت دانش‌بنیان این را تولید کند یا به تولید نزدیک بکند، این یا کاهش ارزبری دارد یا بکلّی ارزبری را از بین می‌برد؛ این یکی از معیارها است�.

اشتغال آفرینی

�اشتغال آفرینی� ملاک دیگری است که از سوی رهبر انقلاب برای دانش بنیان شدن مطرح شد و ایشان در این باره تاکید کردند؛ �اشتغال‌آفرینی؛ یکی از شاخص‌ها این است که شرکتها به معنای واقعی کلمه اشتغال‌آفرین باشند.�

حل مسئله

رهبری درخصوص ویژگی دیگر دانش بنیانی عنوان کردند؛ �یک نکته مهمّ دیگر این است که در توسعه‌ی شرکتهای دانش‌بنیان، اولویّتهایی در نظر گرفته بشود. یکی از اولویّتها که خیلی مهم است، این است که این شرکتها در جهت حلّ مسئله باشند؛ ما مسائل اقتصادی مشخّصی در کشور داریم؛ این شرکتها متوجّه به حل مسئله باشند، گره‌گشایی داشته باشند، بر طبق نیاز به وجود بیایند یعنی نیازسنجی بشود در مورد این شرکتها. یک بخشهایی هست که امنیّت اقتصادی متوقّف بر آنها است؛ مثلاً فرض کنید بخش کشاورزی که اتفاقاً بنده آن روز در صحبت اوّل سال گفتم که یکی از وابسته‌ترین بخشهای ما به واردات و به خارج، بخش کشاورزی ما است. در حالی که بخش کشاورزی به امنیّت غذایی ما ارتباط پیدا می‌کند؛ [این] مسئله‌ی مهمّی است�.

قابلیت صادرات

ایشان همچنین قابلیت صادرات یک محصول دانش بنیان را ویژگی دیگر شرکتهای دانش بنیان‌ها خواندند و عنوان کردند: �یک مسئله‌ی مهمّ اقتصادی هم همین بحث خام‌فروشی است که عرض کردیم. ما به‌اصطلاح موادّ خام را صادر می‌کنیم با قیمت ارزان، و تولیدات محصولات نهایی را از بیرون وارد می‌کنم با قیمت گران؛ نسبت این دو قیمت را هم برای من نوشته‌اند و دوستان اهل تخصّص این کارها [هم] ذکر کرده‌اند؛ نسبت خیلی فاحشی است. ما موادّ خام را با قیمت ارزان صادر می‌کنیم، محصول نهایی را با قیمت گران وارد می‌کنیم، در حالی که باید محصول نهایی را [صادر کنیم.] صادرات کشور [بایستی] برود به این سمت، تولیدات برود به این سمت، تولید دانش‌بنیان برود به این سمت که ما بتوانیم محصول نهایی را در همه‌ی موادّ گوناگون صادر کنیم.

داشتن نیروهای متخصص و ارزش افزوده آفرینی

رهبر انقلاب در بخش دیگری از سخنان خود به حضور نیروهای متخصص در شرکتهای دانش بنیان تاکید داشتند و گفتند؛ �در شرکتهای دانش‌بنیان این جهت رعایت بشود که یا امنیّت اقتصادی کشور در گرو آنها است، یا ظرفیّت بالایی از نیروهای متخصّص و غیر شاغل را دارند که نیروهای متخصّص را جذب کنند، یا در بخشهایی که شرکتها موادّ خام صادر می‌کنند مثل بخش معدن؛ متأسّفانه در کشور ما در بخش معادن، ما مشکلات زیادی داریم؛ یکی از مشکلات همین خام‌فروشی است. حالا نفت که به جای خود؛ در مورد نفت که ما واقعاً هیچ ارزش افزوده‌ای نداریم، در مورد گاز تا حدودی [وجود دارد]؛ در حالی که آن طوری که متخصّصین میگویند در بخش نفت می‌شود ارزش افزوده زیادی تولید کرد و به وجود آورد، اگر چنانچه به بخشهای پایین‌دستی نفت توجّه بشود. گاز هم همین جور، در بخش معادن دیگر هم همین جور است؛ فلزات ما، سنگ، سنگ‌های ارزشمند در کشور، چقدر معدن گران‌قیمت سنگ وجود دارد در کشور؛ اینها بدون اینکه یک ارزش افزوده‌ای داشته باشد، بدون کار کردن روی آنها، اینها صادر می‌شود. این بخشها مهم است که ما شرکتهای دانش‌بنیان را به این بخشها متوجّه کنیم�.